KKDİK Kayıt Son Tarihi: 30 Eylül 2026'ya Kadar Ne Yapmalısınız?

Kimyasalların Kaydı, Değerlendirilmesi, İzni ve Kısıtlanması Hakkında Yönetmelik (kısaca KKDİK) kapsamında kimyasal madde üreten veya ithal eden firmalar için KKDİK kayıt son tarihi artık haftalarla ifade ediliyor. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığının 6 Mart 2026 tarihli duyurusuna göre firmaların geçici kayıtlarını (bireysel, lider veya üye kayıt olarak) tonaj aralığına bakılmaksızın 30 Eylül 2026 tarihine kadar tamamlaması gerekiyor. Bu tarihten sonra imal veya ithal edilen maddelerin geçici kayıt numaraları üzerinden denetimler yapılacağı da aynı duyuruda açıkça belirtiliyor.

Durumu doğru okuyalım: Yönetmeliğin "kaydedilmeyen madde imal edilemez ve piyasaya arz edilemez" kuralı (md. 6), yönetmeliğin yürürlük maddesi gereği tonaj grubuna bağlı tam kayıt son tarihlerinde — yani en erken 31 Aralık 2026'da, diğer tonaj grupları için 2028 ve 2030'da — yürürlüğe girecek. Bugün için asıl mesele bu yasak değil, fırsat penceresinin kapanmasıdır: Geçici kayıt, eksik verilerle bile gerekçeli başvuru yapmanıza imkân tanıyan bir kolaylık mekanizmasıdır ve bu pencere 30 Eylül 2026'da kapanıyor. Sonrasında Bakanlık geçici kayıt numaraları üzerinden denetim dönemini başlatacak; kayıt yükümlülüklerine aykırılıklar ise yönetmeliğin yaptırım maddesi üzerinden 2872 sayılı Çevre Kanunu ve ilgili mevzuat hükümlerine tabidir. Bu yazıda kimlerin kapsamda olduğunu, hangi tarihin neyi ifade ettiğini ve 30 Eylül'e kadar adım adım ne yapmanız gerektiğini yalnızca resmi kaynaklara dayanarak anlatıyoruz.

KKDİK Nedir, Kimleri Kapsıyor?

KKDİK, Avrupa Birliği'nin REACH Tüzüğü'nün Türkiye'deki karşılığıdır ve 23 Haziran 2017 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanmıştır.

Temel kural şudur: Bir maddeyi kendi halinde veya karışım içinde yılda 1 ton veya daha fazla miktarda imal eden veya ithal eden imalatçı/ithalatçı, Bakanlığın Kimyasal Kayıt Sistemi (KKS) üzerinden kayıt başvurusunda bulunmak zorundadır. Belirli koşullarda eşya içindeki maddeler için de kayıt yükümlülüğü doğar.

Buradaki kritik nokta: Yükümlülük sadece kimya fabrikalarını değil, boyadan temizlik ürününe, yapıştırıcıdan ham maddeye kadar kimyasal içeren ürünleri ithal eden ticaret firmalarını da kapsar. "Biz üretici değiliz, sadece ithal ediyoruz" demek sizi kapsam dışına çıkarmaz.

KKDİK Kayıt Son Tarihi Neden 30 Eylül 2026?

Bu tarihi doğru anlamak için iki kavramı ayırmak gerekir: geçici kayıt ve tam kayıt.

Bakanlık, 5 Ağustos 2025 tarihli Olur ile yürürlüğe koyduğu "KKDİK Yönetmeliğinin Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar" ile kayıt sürecini kolaylaştıran bir geçici kayıt mekanizması tanımladı. Geçici kayıt, tam kayıt dosyasını henüz tamamlayamayan firmaların, Usul ve Esasların Ek-1'inde belirtilen verileri KKS üzerinden Bakanlığa ileterek yükümlülüklerini şimdilik karşılamasını sağlayan bir ara adımdır.

Bakanlığın güncel duyurusuna göre firmaların geçici kayıtlarını — bireysel, lider veya üye kayıt fark etmeksizin ve tonaj aralığına bağlı olmaksızın — 30 Eylül 2026 tarihine kadar yapmaları gerekmektedir. Aynı duyuruya göre:

• 30 Eylül 2026'dan sonra, imal/ithal edilen maddelerin geçici kayıt numaraları üzerinden denetimler yapılacaktır.
• 30 Eylül 2026'dan sonra ilk defa imal veya ithal edilecek maddeler için, imalat/ithalat öncesinde geçici kayıt veya tam kayıt başvurusu yapılması gerekecektir.

Sürecin önceki kilometre taşları ise şunlardı: Ön-MBDF (Ön-Madde Bilgisi Değişim Forumu; aynı maddeyi kaydettirecek firmaları bir araya getiren ön bildirim) için son tarih 31 Ekim 2025, lider firmaların belirlenmesi en geç 31 Aralık 2025 idi; Usul ve Esaslarda lider firmaların geçici kaydı için 31 Mart 2026 tarihi öngörülmüştü. Bakanlığın 6 Mart 2026 tarihli güncel duyurusu ise tüm geçici kayıt türleri (bireysel-lider-üye) için 30 Eylül 2026'yı esas almaktadır. Yani kalan tek viraj, 30 Eylül 2026'daki geçici kayıt son tarihidir.

Tam Kayıt İçin Takvim: 2026, 2028, 2030

Geçici kayıt işin sonu değil, başlangıcıdır. Tam kayıt dosyaları için yönetmelikte tonaja ve maddenin zararlılığına göre kademeli son tarihler belirlenmiştir; tonaj hesabına kendi halinde, karışım içinde veya eşya içinde imal/ithal edilen maddeler dahildir:

• 31 Aralık 2026: Yıllık 1.000 ton ve üzeri imal/ithal edilen maddeler; yıllık 100 ton ve üzeri olup sucul (su) ortama zararlı olarak sınıflandırılan Sucul Akut 1 ve/veya Sucul Kronik 1 (H400, H410) sınıfındaki maddeler; yıllık 1 ton ve üzeri olup kanserojen, mutajen ve/veya üreme sistemine toksik (CMR) Kategori 1A/1B maddeler.
• 31 Aralık 2028: Yıllık 100 ton ve üzeri imal/ithal edilen maddeler.
• 31 Aralık 2030: Yıllık 1 ton ve üzeri imal/ithal edilen maddeler.

Geçici kayıt yapan firmalar, tam kayıt dosyalarını maddelerinin tonaj aralığına karşılık gelen bu son tarihlere kadar tamamlamakla yükümlüdür. Veri temininde güçlük yaşayan firmalara, Bakanlığa başvurmaları halinde ilgili tonaj aralığının son kayıt tarihinden itibaren en fazla iki yıl ek süre verilebilmektedir. Yönetmeliğin "kaydedilmeyen madde imal edilemez ve piyasaya arz edilemez" hükmü de (md. 6) her tonaj grubu için bu tam kayıt son tarihlerinde yürürlüğe girer.

Kayıt Süreci Adım Adım Nasıl İşliyor?

1. KKS'ye erişim ve madde envanteri

Kayıt başvuruları, Bakanlığın Entegre Çevre Bilgi Sistemi (EÇBS) uygulamalarından olan Kimyasal Kayıt Sistemi (KKS) üzerinden yapılır. İlk iş, firmanızın imal ve ithal ettiği tüm maddelerin yıllık tonajlarıyla birlikte envanterini çıkarmaktır.

2. Ön-MBDF ve veri paylaşımı

Aynı maddeyi kaydettirecek firmalar, ön-MBDF bildirimi ile Madde Bilgisi Değişim Forumu'na (MBDF) katılır. Forumun amacı, kayıt için gereken bilgilerin firmalar arasında paylaşılarak test çalışmalarının tekrarlanmasının önlenmesi ve maddenin sınıflandırma-etiketlemesindeki farklılıklarda anlaşma sağlanmasıdır. Uygulamada maddenizin kayıt durumunu da MBDF sorgulamasıyla öğrenirsiniz. Genel ön-MBDF süresi 31 Ekim 2025'te dolmuştur; bu tarihten sonra ilk defa imal/ithal edilecek maddeler için ön-MBDF, piyasaya arzı takip eden 30 gün içinde iletilir.

3. Lider ve üye kayıt: "Tek madde, tek kayıt"

Aynı madde için kayıt, ortak kayıt grubu içinde yapılır: MBDF üyeleri arasından bir lider firma belirlenir; lider ortak kayıt dosyasını sunar, diğer firmalar üye kayıt girişlerini yapar. Usul ve Esaslarda lider geçici kaydı için 31 Mart 2026, üye kayıtları için 30 Eylül 2026 son tarihleri belirlenmişti; Bakanlığın güncel duyurusu ise lider kayıtlar dahil tüm geçici kayıtlar için 30 Eylül 2026'yı esas almaktadır.

4. Bireysel geçici kayıt imkânı

Ortak kayda katılmak her firma için uygun olmayabilir. Bakanlığın duyurusuna göre, daha önce lider firma tarafından tam kayıt dosyası gönderilen bir maddenin üye firmaları; maliyet paylaşımında orantısızlık, gizlilik kaygıları ya da görüş ayrılıkları gibi gerekçelerini KKS üzerinden belirterek bireysel geçici kayıt gönderebilir; son tarih yine 30 Eylül 2026'dır. Ek-1 kapsamında istenen bazı bilgiler temin edilemiyorsa, eksikliklerin gerekçesi belirtilerek başvuru yapılabilir; bu bilgiler nihai kayıt tarihlerine kadar güncellenebilir.

5. Kimyasal Değerlendirme Uzmanı (KDU) zorunluluğu

Geçici kayıtta Ek-1 verileri, Kimyasal Değerlendirme Uzmanı (KDU) tarafından KKS'ye girilir ve KDU'nun yeterlilik belgesi başvuruya eklenir. KDU, yönetmeliğin Ek-18'ine göre eğitim ve yeterlilik sınavıyla belgelendirilmiş ya da Bakanlıkta kimyasallar yönetimi konusunda en az 10 yıl çalışmış uzmandır; kayıt başvurusunda, teknik dosyadaki seçilmiş bilgilerin KDU tarafından incelendiğine dair bildirim de zorunlu unsurlardandır. Yani bu süreci firma içinden "idari bir personelle" yürütmek mümkün değildir; belgeli bir KDU ile çalışmanız gerekir.

KKDİK Kayıt Son Tarihine Kadar Yapılacaklar Listesi

1. Envanter çıkarın: İmal/ithal ettiğiniz tüm maddeleri, yıllık tonajlarıyla listeleyin (karışım ve eşya içindeki maddeler dahil).
2. KKS kayıtlarınızı kontrol edin: EÇBS/KKS hesabınızın ve firma bilgilerinizin güncel olduğundan emin olun.
3. Maddenizin durumunu sorgulayın: Maddeniz için lider firma ve ortak kayıt dosyası var mı? Varsa üye kayıt girişinizi yapın.
4. Ortak kayıt size uygun değilse bireysel geçici kayıt hazırlayın: Gerekçenizi (maliyet orantısızlığı, gizlilik, görüş ayrılığı) netleştirip Ek-1 verilerini KDU aracılığıyla KKS'ye girin.
5. Tam kayıt planı yapın: Tonajınıza göre 2026/2028/2030 tarihli tam kayıt için veri ihtiyacınızı şimdiden belirleyin.

Sık Sorulan Sorular

Sonuç: Son Virajı Paniğe Kapılmadan Dönün

30 Eylül 2026'ya sayılı gün kaldı. İyi haber şu: Geçici kayıt mekanizması, eksik verilerle bile gerekçeli başvuru yapmanıza imkân tanıyor; kötü haber ise sürecin KKS, MBDF sorgulama ve KDU zorunluluğu nedeniyle ilk kez karşılaşan bir firma için birkaç güne sığdırılamayacak olması.

Maddeleriniz için hangi kayıt yolunun (üye kayıt mı, bireysel geçici kayıt mı) doğru olduğundan emin değilseniz, tmgdmuhendislik.com olarak belgeli Kimyasal Değerlendirme Uzmanlarımızla envanter taramanızı yapıyor, KKS başvurularınızı hazırlıyor ve tam kayıt yol haritanızı çıkarıyoruz. Son viraja tek başınıza girmek zorunda değilsiniz; bir ön değerlendirme için bize ulaşmanız yeterli.